Bycie offline zaczyna się ponad tysiąc metrów pod ziemią. Mam na imię Alan i na blogu Explore Your Life pokazuję, jak odkrywać świat i siebie. Tym razem zabieram was tam, gdzie nie ma zasięgu, a jedyne światło daje lampa na kasku. Kiedy celem naszej wyprawy staje się najgłębsza kopalnia w Polsce, zejście na dno tych mrocznych obiektów to doświadczenie, które autentycznie uczy pokory. Zamiast zatłoczonych szlaków, zapraszam cię do zbadania gorących i fascynujących podziemi naszego kraju.

Podróż to nie zawsze wspinaczka na szczyt – czasem to zjazd w ciemność, do miejsca, gdzie eksploatuje się złoże głębokie, a potężne skały oddają naturalne ciepło z wnętrza Ziemi. Zanurzmy się w ten surowy świat i poznajmy sekrety mrocznych głębin, do których mało kto ma dostęp.

Jaka jest najgłębsza kopalnia w Polsce? Poznaj rekordzistów w różnych kategoriach

Tytuł ten, dzierżąc dumny rekord Polski, należy oficjalnie do Zakładów Górniczych Rudna w Polkowicach, gdzie wyrobiska sięgają 1348 metrów. Statystyki określające rekordową głębokość wydobycia w Polsce zależą jednak od pożądanego surowca. Inaczej wyglądają granice i możliwości technologiczne dla węgla, miedzi czy soli, bo każdy z tych surowców wymusza inną specyfikę pracy i pozwala zejść pod powierzchnię na zupełnie inną odległość.

Kategoria	Nazwa Kopalni	Lokalizacja	Maksymalna głębokość	Właściciel
Kopalnia Miedzi	ZG Rudna	Polkowice	1348 m	KGHM Polska Miedź S.A.
Kopalnia Węgla Kamiennego	KWK Budryk	Ornontowice	1290 m	Jastrzębska Spółka Węglowa
Kopalnia Soli (i Trasa Turystyczna)	Kopalnia Soli Kłodawa	Kłodawa	600 m	Kopalnia Soli Kłodawa S.A.

Schodząc tak daleko w dół, inżynierowie bez przerwy zmagają się z ogromnym ciśnieniem oraz rosnącą temperaturą górotworu, dosłownie przekraczając granice ludzkich możliwości, zwłaszcza gdy prowadzona jest tam eksploatacja złóż na dużych głębokościach.

Która kopalnia węgla kamiennego w Polsce jest najgłębsza? Rekord należy do KWK Budryk

Jeśli zastanawiacie się, gdzie mieści się najgłębsza kopalnia w Polsce węgla kamiennego, jest nią bez wątpienia KWK Budryk w Ornontowicach na Górnym Śląsku, której wyrobiska sięgają imponujących 1290 metrów pod ziemię. Jest stosunkowo młoda – jej budowę rozpoczęto pod koniec lat 70., a samo wydobycie ruszyło dopiero w 1994 roku. Dla miłośników podziemi to właśnie najgłębsza kopalnia węgla kamiennego w Polsce stanowi absolutny inżynieryjny fenomen.

Udostępniony w niej poziom wydobywczy 1290 metrów to logistyczny i technologiczny Mount Everest. Patrząc na potężny zakład, jakim jest Kopalnia Budryk, głębokość ta wzbudza ogromny respekt. Górnicy wydobywają tam głównie cenny węgiel kamienny koksowy typu 35, kluczowy dla produkcji stali i wpisany na unijną listę surowców krytycznych. Warunki są tam arcytrudne, ze względu na bardzo wysokie ciśnienie wyzwalające niebezpieczny metan. Jako ciekawostkę dodam, że na dnie zapach węgla i unoszący się wokół pył tworzą gęstą atmosferę, której po prostu nie da się pomylić z żadnym innym miejscem.

Jaka jest najgłębsza kopalnia miedzi w Polsce? Odkryj Kopalnię Miedzi Rudna należącą do KGHM

Z kolei Kopalnia Miedzi Rudna w Polkowicach to bezsprzecznie absolutny rekordzista – udokumentowana, najgłębsza kopalnia miedzi w Polsce dysponująca wyrobiskami sięgającymi 1348 metrów. Należąca do państwowej spółki KGHM Polska Miedź S.A. placówka to również najgłębsza kopalnia miedzi KGHM oraz w ogólnym rozrachunku jedna z największych i najbardziej zaawansowanych głębinowych kopalń rudy miedzi na świecie. Szyby tego giganta zlokalizowano w sercu Legnicko-Głogowskiego Okręgu Miedziowego. To właśnie tam wyznaczono najniżej położony punkt w Polsce w kopalni, wykreowany w miejscu, gdzie Kopalnia Rudna i jej najgłębszy poziom spotykają się z barierą twardej skały.

Praca w szybach przypomina tętniące życiem podziemne miasto, gdzie po dziesiątkach kilometrów korytarzy zamiast zwykłych samochodów poruszają się ciężkie ładowarki i wozy odstawcze. Wydobywana ruda słynie z ogromnych koncentracji minerałów. Kiedy stoisz grubo ponad kilometr pod powierzchnią i ostrożnie dotykasz dłonią ciemnej ściany przetykanej błyszczącym chalkozynem czy bornitem, szybko uświadamiasz sobie, jak fascynujące i naturalnie bogate jest wnętrze naszej planety.

Gdzie znajduje się najgłębsza w Polsce kopalnia soli i jej podziemna trasa turystyczna?

A jak wyglądają kwestie solne? Najgłębsza kopalnia soli w Polsce znajduje się w małym, urokliwym miasteczku – to Kłodawa (miasto w województwie wielkopolskim). Złoża z powodzeniem eksploatuje się tam na głębokości aż 750 metrów, z kolei wyżej, na poziomie 600 metrów, udostępniono zwiedzającym wyjątkową atrakcję. Funkcjonuje tam trasa turystyczna schodząca najniżej w całym kraju, co czyni to miejsce fascynującym, ugruntowując jego status jako najgłębsza kopalnia w Polsce do zwiedzania przez osoby cywilne.

W przeciwieństwie do historycznej Wieliczki, monumentalna Kopalnia Soli Kłodawa to wciąż intensywnie działający zakład przemysłowy. Podczas wycieczki schodzisz w głąb do ogromnych, surowych komór wyrytych bezpośrednio w złożu unikalnej, różowej soli kamiennej. Dla wyraźnego kontrastu powiem wam, że najgłębsza kopalnia odkrywkowa w Polsce imponuje wielką przestrzenią powierzchniową, natomiast mroczne solne korytarze dostarczają zupełnie innych wrażeń klaustrofobicznych. Będąc w dole wyraźnie słychać głuche odgłosy strzałów, a powietrze nasycone składnikami mineralnymi działa na płuca jak mocna naturalna inhalacja. Jeśli szukacie mocnych, prawdziwych doświadczeń, wędrówka podziemiami okrzykniętymi najgłębszą kopalnią w Polsce do zwiedzania dostarczy wam bez wątpienia wrażeń na całe życie.

Jaki jest oficjalny rekord głębokości szybu kopalnianego w Polsce?

Warto wiedzieć, że oficjalny i niepobity do dziś rekord, opisujący najgłębszy szyb górniczy w Polsce, to równo 1348 metrów i odnosi się on do szybu GG-1 zlokalizowanego w kopalni Rudna. Z kolei w kategorii zakładów węglowych wielkim rekordzistą jest szyb VI w kopalni Budryk, precyzyjnie mierzący 1320 metrów. Każdy wydrążony pionowo szyb wydobywczy spajający powierzchnię ziemi z mrocznymi podziemiami to bezwzględnie kluczowy element dla całego transportu oraz wentylowania. Patrząc z inżynieryjnego punktu widzenia, tego rodzaju szyby wydobywcze o największej głębokości to technologiczny majstersztyk.

Samo wiercenie w dół trwa całymi latami i wymaga stosowania potężnego mrożenia górotworu, aby tryskająca woda z wyższych warstw nagle nie zalała głębokiego wykopu, w trakcie gdy budowlańcy pokonują na przykład głębokość 1244 metrów zmierzając w stronę docelowego dna. Szyby są prawdziwymi tętnicami podziemi – tłoczy się nimi stale miliony metrów sześciennych życiodajnego powietrza, szybko transportuje się górników, materiały wybuchowe i ciężki sprzęt. Oplatające je potężne obudowy, wykonane z najlepszego betonu i wzmocnionej stali, dzień i noc muszą znosić gigantyczne siły ściskające okolicznych skał.

Dlaczego im głębiej w kopalni, tym jest cieplej? Wyzwania górnictwa głębinowego

To nie mit, że ciepło wyraźnie rośnie wraz z osiąganą głębokością, na co bezpośrednio rzutuje podziemna geotermia i mierzony tzw. stopień geotermiczny. Zjawisko to dokładnie określa, o ile metrów w dół trzeba się przemieścić, aby naturalna temperatura otoczenia podniosła się o 1°C. W naszym państwie średnia wartość dla tego parametru wynosi 47 metrów (natomiast na Górnym Śląsku to zaledwie ok. 33 metry). Oznacza to dość brutalną prawdę: ciepło wypływające z rozgrzanego jądra Ziemi stale i bezpośrednio ogrzewa kolejne warstwy skalne.

Wyobraźcie to sobie podczas zjazdu: podczas gdy na zewnątrz jesienią mamy średnio 8°C, już na poziomie tysiąca metrów pierwotna ciepłota otaczającej skały dobija do blisko 40°C. Cały ogromny górotwór błyskawicznie staje się wielkim grzejnikiem, który bez przerwy oddaje uciążliwe ciepło wprost do wąskich korytarzy, dlatego panujące tam trudne warunki termiczne w głębokich kopalniach stanowią bodaj czy nie największe znane dziś ograniczenie utrudniające postępującą eksplorację dna.

Jaka temperatura panuje na dnie najgłębszej kopalni w Polsce?

Podczas spotkań często zadajecie mi pytania zdradzając ciekawość, jak mordercza bywa w miejscu znanym jako najgłębsza kopalnia w Polsce temperatura skał. Trzeba otwarcie powiedzieć, że na dnie potężnej ZG Rudna (poziom wyciągu GG-1 na odległości 1348 metrów), zmierzona pierwotna ciepłota ścian potrafi znacząco przekroczyć 50°C. Bez potężnego sztucznego chłodzenia człowiek nie zdołałby tam przetrwać w ruchu nawet zaledwie kilku godzin, bo rzadkie powietrze nagrzewa się z niesamowitą prędkością od odsłoniętych, bocznych ociosów wyrobiska.

Z kolei na dnie śląskiej kopalni Budryk (dokładnie 1290 metrów) pomiary rzędu 45°C nikogo nie dziwią. Wykonywana fizycznie praca przypomina ciężki trening siłowy prowadzony w zamkniętej saunie, a wszystko to przy obecności węglowego pyłu. Skuteczne utrzymanie znośnej dla ludzi i sprzętu aury wymaga wręcz wtłaczania milionów gigadżuli ratującego chłodu z każdym nowym dniem, za co w całości odpowiada tam wielka, stacjonarna klimatyzacja kopalniana. Mimo działających systemów, podczas roboty słony pot i tak mocno zalewa oczy, co uczy turystę niesłychanego szacunku i respektu do górniczego zawodu.

Na czym polega specyfika i wyzwania współczesnego górnictwa głębinowego w Polsce?

Trzeba wiedzieć, że szeroko rozumiane górnictwo głębinowe w Polsce – i ogólnie potężne górnictwo głębinowe na skalę całego świata – to niekończąca się, nierówna walka z wieloma nawarstwiającymi się trudnościami. Pracując znacznie niżej niż kilometr w dół, człowiek toczy boje nie tyle z oporem samej bryły, ale z najczystszą fizyką oraz geochemią globu.

Główne wyzwania, z którymi dzielnie mierzą się dziś inżynierowie i fizycy:

• Ogromne naciski warstw wywołujące bardzo gwałtowne pęknięcia skał, co wyraźnie potęguje ogólne zagrożenie tąpaniami na wyrobisku.
• Ekstremalne uderzenia ciepła, nieustannie wymuszające zasilanie bardzo drogich, gigantycznych fabryk podziemnego lodu.
• Niespodziewane uwalnianie gazów, w tym nagromadzeń trującego siarkowodoru.
• Stała walka ze spływającą grawitacyjnie wodą, którą na co dzień odprowadza nowoczesne odwadnianie kopalń w pompowniach.

Aktualne zarządzanie każdym wydobyciem jawi się niemal jak perfekcyjnie precyzyjna, partia szachów stoczona z bezwzględną matką naturą. Należy dodać, że każdy najdrobniejszy ruch, w tym najmniejszy zawał czy mikropęknięcie spągu, na bieżąco wychwytuje i interpretuje precyzyjne monitorowanie aktywności sejsmicznej operujące setkami czujników. Na dnie zaawansowana technika musi po prostu zawsze dotrzymywać kroku wyczulonym ludzkim zmysłom.

Jakie zasoby naturalne pozyskuje się w najgłębszej kopalni w Polkowicach?

W tak ekstremalnym miejscu w Polkowicach pozyskuje się na masową skalę niesamowicie cenną, surową rudę miedzi uwięzioną przed wiekami w grubej warstwie łupków, ciemnych piaskowców oraz dolomitów. Rozległe dolnośląskie złoża, osadzone w tak zwanej monoklinie przedsudeckiej, zalicza się do grona najbardziej obfitych na całym kontynencie europejskim – to one na bieżąco napędzają pędzącą w świecie zieloną transformację energetyczną oraz gigantyczną produkcję rynkowej elektroniki.

Oczywiście miedź to nie jest ostateczny surowiec. Potężna Kopalnia Rudna to jednocześnie potężny potentat na światowym rynku cennego srebra, masowo odzyskiwanego w złożonym procesie wprost z wydobytych brył. Pracownicy dostarczają na glob również złoto, szlachetny pallad, a nawet platynę oraz pokłady uwięzionej na uboczu soli. Trzymając rankiem w dłoni nowy, naładowany smartfon, masz naprawdę spore prawdopodobieństwo, że ukryte tuż pod jego szybką błyszczące metale dopiero co wydobyto z parnego mroku na Dolnym Śląsku.

Jak technologia pozwala na pracę w ekstremalnych warunkach polskich kopalń?

Praca w czeluściach kilometr pod nogami cywilizacji śmiało może konkurować z zaawansowanym podbojem lodowatego kosmosu. Pozbawiony prądu i maszyn człowiek staje się tam uwięziony i wręcz bezradny. Z pomocą przychodzi wspaniała i złożona infrastruktura kopalni głębinowych, solidne liny i zdalny odczyt parametrów, które to pozwalają nam wydrzeć te uśpione bogactwa skalnym warstwom, absolutnie na pierwszym miejscu stawiając rygorystyczne wytyczne narzucane przez procedury BHP.

Jak chłodzi się wyrobiska w najgłębszych kopalniach KGHM za pomocą klimatyzacji kopalnianej?

Przestrzenie załogi ochładza się potężnymi centralnymi stacjami budowanymi na jasnej powierzchni ziemi i lokalnymi, wysoce sprawnymi chłodziarkami zamontowanymi u dołu. Wszystko to wspiera się na produkowaniu setek tysięcy litrów zlodowaciałej cieczy (utrzymywanej w granicach 1-3°C), pompowanej poprzez bardzo grubo izolowane, wielkie magistrale biegnące całymi kilometrami prosto na nagrzane węzły przodków.

Tam, lodowaty zład wpada z impetem do dużych i mosiężnych chłodnic, w które ogromne pędniki wdmuchują to gęste i gorące wyziewy z węgla. Tak potraktowany orzeźwiający i schłodzony podmuch jest kanałami kierowany nad głowy zmęczonej ekipy. Zużyta, powrotna woda grzeje rury lecąc znów na górę do ponownego zamrożenia. Ten wielki mroźny mechanizm zużywa gigabajty mocy, ale w starciu z naturą przy ponad trzynastu setkach metrów zjazdu byłoby tu bez niego jak na gorącej patelni.

Jak dostarczane jest powietrze i działa wentylacja na najgłębszych poziomach kopalni?

Tlen dla zlokalizowanych tuż nad dnem ekip nieustannie pchają potężne, ryczące wentylatory wdechowe, po czym ten już zużyty oddech górników z powrotem sprawnie wyciągają ssaki zamontowane po stronie rur wydechowych. W wyniku tej prostej, ale masywnej fizyki, sprawna wentylacja zachowuje obieg na poziomie przypominającym funkcjonowanie oddechu przerośniętego podziemnego stwora.

Tłoczony tlenek nie może błądzić pustymi i uśpionymi tunelami. Specjalne plany wymuszają używanie stalowych tam, drzwi z wielkimi ryglami śluz i sprawnych kurtyn, aby mocne strumienie szły tam, gdzie jest żywy człowiek. Z kolei tam, gdzie są tzw. ślepe przodki, na sam koniec wrzuca się elastyczne wielkie rury lutniowe dmuchające świeżą dawką bezpośrednio na zapylone twarze kopaczy, będących akurat w strefie ścisłego najwyższego, geologicznego ryzyka.

Jakie maszyny górnicze pracują w ekstremalnych warunkach najgłębszych kopalń?

Mrok rozświetlają potężne i pancerne maszyny górnicze działające pod olbrzymim napięciem z kabla oraz z superczystych dla powietrza nowoczesnych silników spalinowych. Wybranie do parku sprzętowego danego, wartego miliony narzędzia, jest niezwykle uzależnione od wymiaru dostępnego wyrobiska oraz specyfiki transportu.

• Ładowarki kołowe LHD (Load-Haul-Dump): Niskoprofilowe pojazdy używane na ogół w wyrobiskach rudnych. Ponieważ strop w wielu miejscach jest mocno ściśnięty, kierowca tych kolosów obsługuje wóz, często gęsto zerkając z bocznego usadowienia kabiny.
• Wozy wiercąco-kotwiące (Jumbo): Rozbudowane zrobotyzowane hydroramiona o długim zasięgu, przeznaczone głównie pod precyzyjne wwiercenie się i zakładanie kotew w celu zabezpieczania kruszącego się stropu nad pracującymi.
• Kombajny ścianowe: Wysoce i precyzyjnie zautomatyzowane wielkie organy wycinające na wskroś śląskie pokłady węgla kooperujące wraz z hydraulicznymi, dającymi bezpieczeństwo obudowami kroczącymi.

Dostarczenie takiej ryczącej bestii głęboko pod betonową warstwę wiąże się ze zwiezieniem jej w luźnych małych partiach – by na styk mieściły się w klatce wyciągu – a ostateczny karkołomny montaż uskutecznia się w ukrytych warsztatowych podziemnych piktogramach. Zważając na ciężkie solanki, ten wielomilionowy osprzęt jest niesamowicie narażony na korodującą wodę.

Jak długo trwa zjazd windą górniczą na dno najgłębszej kopalni w Polsce?

Za każdym razem, gdy staję przy nadszybiu, ludzie podpytują mnie z ekscytacją w oczach: Alan, najgłębsza kopalnia w Polsce ile ma metrów pionowego skoku? Odpowiedzi dostarcza samo doświadczenie. Otóż wsiadając w ażurową windę górniczą (wyciąg) – nazywaną potocznie przez brać szolą – zjazd z poziomu zero na głębokość ponad 1200 metrów trwa ułamkową chwilę, dosłownie nieco ponad szybkie 2 minuty zegarowe. Średnia szybkość tego gwałtownego opadania to około 10–12 m/s, dając zawrotne 40 km/h, co przebija niejeden przejazd luksusowymi windami z najwyższych wieżowców w sercu Dubaju.

Sam moment spadania na taką głębinę to naprawdę coś mocnego. Cała, stalowa na wskroś obudowa tej żelaznej klatki buja się na pancernej grubej linie. W ułamku sekundy, gdy z cichym świstem spada w szyb, wywołuje żołądek gdzieś pod gardłem, a gwałtowne uszczypnięcie bębenków uszu to odczuwalny skutek zmiany ciśnienia atmosferycznego. Ciemności przerywa tylko błyskający na moment snop lamp na omijanych ekspresowo odnogach pięter kopalni. To fascynujący rytuał zstępowania pomiędzy skąpaną w słońcu trawą, a podziemną betonową chłodnią.

W jaki sposób usuwa się wodę z najgłębszych wyrobisk górniczych?

Tradycyjne zlewiska zgromadzonej, deszczowej cieczy czy przebitych rzeczek podskórnych skutecznie niweluje bardzo wytrzymały kaskadowy splot rurociągowy z odpowiednimi pompami odwirowującymi. Systematyczne i niezawodne odwadnianie kopalń wprost ratuje od pewnego i powolnego podtapiania niższych przodków zbiorników czerpalnych.

Pojedyncza maszyna tłocząca nigdy by nie przepchnęła urobionej fali wodnej stromo w górę na odległość kilkunastu setek metrów, to kwestia nierealistycznych skoków ciśnień. Rozkłada się wiec ten balast na drobne skoki. Jeden mocarz przy ponad tysiącu pchający rzekę wyżej oddaje swoją pracę drugiemu podpiętemu przy osiemset, a stamtąd do wyłapujących mętny osad naziemnych filtrów osadnikowych na górze. Jakakolwiek mechaniczna awaria, pęknięcie czy opóźnienie wywoła kłopot w tym wodnym łańcuchu natychmiast, prowokując wielką ucieczkę maszyn z toru rwącego wodnego nurtu.

Jakie są największe zagrożenia podczas pracy na głębokości ponad 1000 metrów?

Przebywanie codziennie w urobisku o takim opadzie to stąpanie na niezwykle kruchej krawędzi igrzysk ze skałą. Wdzierając się tak brutalnie na najniższe poziomy, przerywamy w tym samym momencie tektoniczną strukturę budowaną latami. Życie setek fedrujących panów na nocnej szychcie bez dyskusji oparte jest na sprawnej radiacji czujek i potężnym zaufaniu między ludźmi jednej zmiany.

Czy praca w najgłębszej kopalni w Polsce jest bezpieczna pod kątem wstrząsów i tąpań?

Często myślimy naiwnie o potężnych betonowych murach, jednakże powstrzymanie nieprzewidywalnych drgań pod takim zwałem ciążących mas spągu jest niewykonalne dla nas w 100%. Tak ekstremalne punkty, jak ZG Rudna czy ogromny śląski Budryk naturalnie emitują zgromadzoną siłę. Gdy dochodzi do sytuacji drastycznych i ściana leci, do gry wchodzi bardzo realne zagrożenie tąpaniami niszczącymi tory kolejowe i obudowy na dole.

Bronią inżynierów w walce z tym groźnym fatum ucieczki skał jest sieć wtopionych pod sufity czułych rur geofonicznych – mniejszej wersji tego co wiesza się na aktywnych wulkanach. Obliczają i wyczekują napięcia. A kiedy jest niebezpiecznie, sprowadza się ładunki strzelnicze luzując obudowę w wielkiej próżni strzału z oddali. Chociaż za system stoi spryt, z żywiołem uwięzionym w tak ekstremalnej próżni można bardzo łatwo boleśnie przeliczyć siły ucieczki korytarzem.

Czy w najgłębszych kopalniach węgla, jak KWK Budryk, występuje zagrożenie metanowe?

Oczywiście, i to w ekstremalnie niebezpiecznej dla górnika skali. Matematyka w świecie podziemi w kwestii gazów wybuchowych w relacji takiej jak zagrożenie metanowe a głębokość kopalni jest nieubłagana – im mocniej wgryzamy się w ziemię, tym gorzej. Z tego też względu KWK Budryk, udokumentowana obecnie jako absolutnie najgłębsza kopalnia w Polsce węgla, funkcjonuje pod znakiem najsurowszej, czwartej kategorii uwalniania się tego niewidzialnego mordercy, który bezwolnie osiada po cięciu twardego pokładu żarłocznym kombajnem.

Sam metan pozbawiony zapachu staje się bardzo skrytą pułapką. Jego zdolność spalania to stężenie w wąskich granicach wybuchowości powietrznej – dlatego każdy z górników niesie u pasa maleńki metanomierz analizujący stężenie, nie licząc czujników w kluczowych wnękach pod dachem i maszynach stacjonarnych. Skutecznie uwięzioną, rzadką bańkę złoża się wierci i wysysa do spalania na powierzchni na użytek prądu energetycznego placówki. Lecz nie oszukujmy się – to i tak jedno z najbardziej nerwowych skrzyżowań z gazowym diabłem pod nogami każdego w pracującym czarnym korytarzu.

Jak głębokość kopalni wpływa na osiadanie i deformacje terenu na powierzchni?

Z pozoru może wydawać się to absolutnie nie do pojęcia i szokujące, lecz wyszarpywanie z samego dołu (z ponad kilometra), objawia się mniej punktowym dziurawieniem na górze. Budowana sztuczna niecka posiada dużo szerzej rozmyty kształt, więc choć pojawiają się na zewnątrz deformacje terenu, oddziałują one bardziej miękko i na wiele, wiele większych zasięgach, aniżeli działo się to za lat przedwojennego dziobania skały zaledwie kilkadziesiąt metrów niżej gruntu domów.

Ta stworzona pod miastem pusta bańka powoduje, że wielkie warstwy na przestrzeni dekad falują po woli obniżając parkiet i ulice blokowiska. I jakkolwiek takie domostwa bywają nienaturalnie pochylone niszcząc mury oporowe czy też rurociągi komunalne z wodą, pękanie nie rwie miasta na dwie równe zapadnięte wyspy. Właśnie dzięki takiej płaskiej skali wygięcia, bez problemu miejskie plany modernizacji wspierają stropy na ściągach i wciągają na powrót śląskie mury na proste szyny nośne do życia mieszkańców bez lęku w ich pokoju.

Jak zorganizowane jest ratownictwo górnicze w najgłębszych kopalniach w Polsce?

Kiedy nadchodzi ta najgorsza na świecie chwila na dole w zmroku słyszeć trzask, profesjonalne ratownictwo górnicze bez cienia najmniejszej zwłoki rusza na najtrudniejszą wojnę pod ziemią. Służby z wielkim zapleczem podzielone są według gałęzi wydobywczych surowca węglowego z bytomskim centrum oraz potężnej formacji w ratowaniu miedzi we wsi obok Polkowic u załogi na KGHM.

Wyselekcjonowani najmocniejsi siłacze i herosi, o których śmiało opowiada się bajki wnuczętom dla zaszczepienia wielkiego hartu i heroizmu na pokoleniowe lata. Ucząc się i doskonaląc chwyty niosą wielki 15-kilogramowy tlen na ugiętych pod twardym pancerzem plecach, czołgają się tam, skąd na ogół wszyscy uciekali z hukiem walącego stępla w 45 stopniach pyłu sauny dając szansę odciętym kolegom od rury ze świeżym zimnym powietrzem. Sprawdzony ratofon staje się w takiej chwili ich bezcenną matką nad wyrobiskiem.

Jakie przepisy BHP obowiązują górników pracujących na rekordowych głębokościach?

Regulacje w tym rygorystycznym środowisku oraz wdrożone nowoczesne procedury BHP stawiają niezwykle twardy priorytet na kontrolowanie uciążliwości całego klimatu podziemnego. Głównym założeniem systemu jest radykalne i bardzo rygorystyczne ucinanie dłuższego pracowania ludzi – skracanie standardowej dniówki do maksimum zaledwie sześciu dobowych godzin w momencie wybicia czerwonych i pomarańczowych słupków ostrzegania ciepłoty podłoża i wilgotnego wdychania wyziewów nad głowami kopaczy na pokładzie blisko trzydziestu korytarzy.

Zakazuje się tam wręcz wprowadzania i opuszczania nawet najmniejszych elementów posiadających małą krzeszącą blaszkę zapłonu do wnętrz wyrobisk o dużej zawartości metanu węglowego – najmniejsza domowa iskra ze śląskiej roboczej kieszeni od portfela mogłaby wywołać wybuch bez ucieczki od ściany po horyzont dla reszty rannych tam braci brygady z kilofem. Dyspozytor ze szczytowej chłodni i ciepłowni w szklanej wielkiej wieży natychmiast zawraca na rozkaz całą swoją szychta na powierzchnie widząc jedno potężne wachnięcie strzałki komputera do niebezpiecznej skali norm.

Najgłębsze kopalnie w Polsce z bliska – kto nimi zarządza i czy można je zwiedzać?

Czytanie statystyk rzucanych na blady zimny ciekłokrystaliczny ekran, to jedna bajka, z kolei pełnowartościowy kontakt przez doświadczenia do dna brudu potu to autentyczny początek poznania życia u spodu. Schodząc samemu i głęboko dotykając wilgotnej od rosy czarnej rury powietrznej czerpiemy o tysiąc proc więcej świadomości szacunku, pomimo braku jakiegokolwiek szans zwiedzania zakładów państwowych śląskiego czarnego złoża po lewej i wielkiej zachodniej pancernej miedzi KGHM po prawej.

Czy można zwiedzać Kopalnię Soli Kłodawa i jej najgłębszą trasę turystyczną?

A jakże, i tu bez wątpienia naprzeciw wielkim turystycznym pasjonatom surowego doświadczania geologii wychodzi dumnie to samo miejsce, uznane przez ekspertów od podróżowania za najgłębszą kopalnię w Polsce do zwiedzania pod kątem niesłychanego uroku różowych podziemnych bloków wprost oddając w objęcia podziemi turystów z grubym światłocieniem latarek z kasku zapiętego pewnie pod polarem turystycznej kurtki.

Zjazd turystów i miłośników bloga odbywa się po ostrej kontroli odzieży przy szybkiej pędzącej windzie prosto we władanie emerytów sypiących ze skarbnicy wiedzy anegdoty o twardym losie dziadka rębakowego ścinającego dwustupięćdziesięciomilionową słoną górę solnego bloku kryształu. Chociaż pamiętajcie turyści w dżinsach, iż z uwagi na ten szalenie zróżnicowany spacer we wnętrzach to wybitnie zgrzebny i działający ryk potężnego kruszenia kombajnu u szczytu przodka pod chłodnym oddechem z ociosu bez złotego pyłu znanej Wieliczki na każdym kroku komnat.

Do jakiej firmy należy najgłębsza kopalnia miedzi Rudna, a do kogo kopalnia węgla Budryk?

Zestawiając kolosów o globalnym sznycie obok siebie na jednej płaszczyźnie i zadając pytanie o strukturę – potężna ZG Rudna to własność wielkiego potentata w branży na globalnym wykresie światowych rynków – za wszystko to w pełni odpowiada dumna KGHM Polska Miedź operująca budżetami gigantycznej skali wydatków państwa i handlująca najrzadszą szlachetnością skał i metali na wyśrubowanym kontynentalnie parkiecie giełdowym od wielu i potężnych pokoleniowych lat.

A ten drugi mroczny biegun o czarnym zabarwieniu na śląskiej ziemi to duma flagowa, która nazywa się Budryk – z kolei cała ta zorganizowana zaawansowana górniczo własność spoczywa bezpośrednio w gestii rozbudowanych zasobów giełdowych wielkich decydentów rynku akcyjnego pod węglem grubym, czyli firmy ukształtowanej tak że wchodzi w to JSK (Jastrzębska Spółka Węglowa), od której tak niezwykle mocno na ogół zależą wszelkie potężne wyroby odlewcze w unijnych najcięższych sektorach piecowych hut państw.

W jakiej miejscowości znajduje się najgłębsza podziemna trasa turystyczna w Polsce?

Tereny poszukiwań i sam wyjątkowy solny pomnik pod spągiem wyodrębniają nam urokliwą trasę w województwie gdzie słynie miejscowość leżąca w dolinie potocznie zwana mała, centralna wielkopolska Kłodawa w powiecie i okolicach. To wybitny szlak postoju weekendowego dla poszukiwaczy inności zamiast wielkich zamków rzucający wielkie potężne i wspaniałe unikatowe doznania.

Potężny stromy opad klatki pędzącego wyciągu i ten skok do mroku natury ukazuje potężne siły nienaruszonego ludzką delikatną i tak bardzo kruchą materią geologii jądra ziemskiego, na długo zapisując fascynacje u progu wspomnień z dalekiego wojażu objętego sztywną rezerwacją ze statusem gościa we własnym mocnym hełmie ochronnym o barwie złota bez zarysowań po dawnych i niepamiętnych szlifach skał.

Czy eksploatacja najgłębszych złóż miedzi i węgla w Polsce jest opłacalna?

Odpowiedź z arkuszy wyliczeniowych na stołach zarządu u szczytu decyzyjnego w gabinetach brzmi jednoznacznie mocnym przekazem – owszem, bo wyceny mrocznych bogactw w kryzysie materiałowym stale podwyższają mocno swój popyt cenowy, bilansując się pomimo bardzo ogromnych wyrzeczeń rzędu pompowania strumieni ton deszczówki pompowniami i dostarczaniem tak wielkich nakładów finansowych prądem do schłodzenia tak opadających i mocno rozgrzanych temperatur i pyłów zawieszonych pod chmurnym surowym niebem na przodku u ścian maszynistów zjazdowych.

Kopalnia zachodnia ze swą cenną srebrną wkładką naturalnie dorzucaną w dół po wydrapaniu pomarańczowego metalu z tak wielkich i mocnych żył miedzianych z olbrzymimi nadziejami utrzymuje koszta, po czym węglowy mrok polskiej i czarnej, bogatej potężnej koksowej perły w skali światowego deficytu do rozpalania największych wielkich żelaznych sztab i elementów nie zatrzyma śląskich odważnych brygadzistów do wniknięcia pod tysiąc pięćset czarnych metrów mroku rur korytarzowych z kombajnami pod śląskiem bez lęku w świetle z czołówki.

Podróże to nie zawsze lśniące pałace i piaszczyste plaże, niekiedy to czysty brud pod paznokciami, mrok ryczącego sprzętu i nieskażony zapach zmęczenia potu pod twardym pancerzem na szelkach wśród wielkich ociosów wyrobiska na ścianie. Jeśli udało mi się w tak chłodnej przestrzeni zachęcić cię do otworzenia serca i powiek w stronę wielkich dziur ludzkiej wielkości podziemnego kopa natury zapraszam na nowo powracaj z kawą w ujęciach z Explore Your Life czerpiąc głębokie plany wycieczkowe do wnętrza ziemi zaplanuj swoją wielką, podziemną noc z wibrującą od wiertarki ścianą kopalni w dłoniach rąk.