Szlaki Gór Świętokrzyskich: kompleksowy przewodnik
28 kwietnia, 2025
Witajcie w sercu Polski, gdzie czas zdaje się płynąć nieco wolniej, a porywająca historia przeplata się z naprawdę niezwykłą przyrodą. Góry Świętokrzyskie, te najstarsze formacje tego typu w naszym kraju, ciepło zapraszają Was na niezapomnianą przygodę wprost na świętokrzyskich szlakach. Czy wiecie, że ten niezwykły region Polski, położony w województwie świętokrzyskim, całkiem niedaleko Kielc, jest wręcz idealny na górski wypad o praktycznie każdej porze roku? Bo choć niskie – ich wysokość przecież nie przekracza 700 m n.p.m. – potrafią oczarować gęstą, pachnącą jodłami puszczą, największymi w Polsce gołoborzami i mnóstwem bajecznych punktów widokowych!
Tutejsze szlaki turystyczne są doskonałe zarówno dla wielbicieli spokojnych pieszych wycieczek, jak i dla dynamicznych rowerzystów, oferując trasy o naprawdę różnym stopniu trudności. Bez względu na to, czy szukacie łatwych tras spacerowych, czy może jednak wymagających szlaków pieszych, na pewno znajdziecie tu coś dla siebie. Nawet zimą, gdy krajobraz pokrywa śnieg, te góry mają swój niepowtarzalny, wręcz magiczny urok. Przygotowaliśmy dla Was swego rodzaju kompleksowy przewodnik, który, mam nadzieję, pomoże Wam odkryć najciekawsze miejsca i krok po kroku zaplanować Waszą wymarzoną przygodę. Zatem, ruszajmy!
Dla kogo są świętokrzyskie szlaki?

Świętokrzyskie szlaki turystyczne to prawdziwy raj dla każdego miłośnika aktywnego wypoczynku, niezależnie od wieku, kondycji, czy dotychczasowego doświadczenia. Te góry nadają się doskonale na górskie wycieczki dla naprawdę szerokiego grona turystów, a różnorodność dostępnych tras sprawia, że każdy, ale to dosłownie każdy, znajdzie tu coś odpowiedniego dla siebie.
Czy jesteście początkującymi piechurami, stawiającymi pierwsze kroki na leśnych ścieżkach, czy może wytrawnymi zdobywcami szczytów, tutejsze trasy turystyczne z pewnością Was zachwycą. Prawdę mówiąc, zaskakująco dobrze dostosowują się do potrzeb odwiedzających. Właściwie, patrząc z innej perspektywy, ich uniwersalność jest jedną z ich największych zalet!
Rodzinne wędrówki po górach: trasy dla najmłodszych odkrywców
Planujecie aktywny urlop z dziećmi? Góry Świętokrzyskie są odpowiednie także dla Was, oj, i to jak! Znajdziecie tu wiele łatwych szlaków i tras turystycznych, które idealnie nadają się na rodzinne wędrówki, nawet z tymi najmniejszymi piechurami. Krótkie pętle, łagodne podejścia i liczne atrakcje wzdłuż szlaków sprawią, że nawet najmłodsi uczestnicy wyprawy na pewno nie będą się nudzić. A może nawet zarażą się miłością do górskich wędrówek?
Niektóre szlaki, specjalnie przygotowane z myślą o dzieciach, prowadzą przez miejsca pełne legend, ciekawostek i dawnych opowieści, co dodatkowo rozbudza wyobraźnię i zamienia spacer w fascynującą podróż w czasie. Pamiętajcie też, że szlaki z psem są w większości dostępne, choć na teren Świętokrzyskiego Parku Narodowego, na którego obszar niestety nie wolno wprowadzać psów, musicie wybrać się bez czworonożnego przyjaciela. To mała niedogodność, ale warto o tym pamiętać planując wyprawę.
Pierwsze kroki w górach: łatwe szlaki dla początkujących
Jeśli dopiero zaczynacie swoją przygodę z górami, szukając miejsca, gdzie można poczuć górski klimat bez od razu stawiania czoła stromym podejściom, Góry Świętokrzyskie oferują Wam wiele przyjaznych, łatwych szlaków. Te trasy dla początkujących pozwalają poczuć górską atmosferę bez nadmiernego wysiłku. Dobrze oznaczone, często szerokie ścieżki i naprawdę niewielkie przewyższenia sprawiają, że możecie cieszyć się pięknem przyrody i malowniczymi widokami, ucząc się jednocześnie podstaw górskiej turystyki.
To wręcz idealne miejsce, aby nabrać pewności siebie, zbudować kondycję i zdobyć niezbędne doświadczenie, zanim wyruszycie na bardziej wymagające trasy, które z pewnością tu również czekają. A może nawet odkryjecie w sobie pasję do zdobywania kolejnych szczytów?
Wyzwanie dla doświadczonych: długodystansowe trasy
Dla wielbicieli długodystansowych szlaków, tych, którzy szukają prawdziwego wyzwania i możliwości sprawdzenia własnych granic, Góry Świętokrzyskie również stanowią interesujące wyzwanie. Przez te góry przebiega na przykład Główny Szlak Świętokrzyski imienia Edmunda Massalskiego, oferujący wiele, wiele kilometrów wędrówki przez najciekawsze, a czasem i najbardziej dzikie zakątki regionu. Dłuższe szlaki piesze, często pomysłowo łączące kilka pasm górskich, pozwalają na wielogodzinne, a nawet wielodniowe wyprawy z plecakiem. To doskonała okazja, by sprawdzić swoją kondycję, umiejętności orientacji w terenie i zanurzyć się głębiej w świętokrzyską puszczę i jej liczne tajemnice.
Jakie aktywności oferują świętokrzyskie szlaki?

Szlaki w Górach Świętokrzyskich to nie tylko, choć dla wielu przede wszystkim, piesze wędrówki. To także doskonałe miejsce do uprawiania innych form aktywności na świeżym powietrzu. Właściwie, można powiedzieć, że region ten jest wszechstronny. Tutejsze trasy, dobrze utrzymane i malownicze, idealnie nadają się dla rowerzystów, biegaczy, a także dla osób szukających chwili wytchnienia i kontemplacji w otoczeniu dziewiczej, często zapierającej dech w piersiach natury. Region ten oferuje również atrakcyjne trasy biegowe dla entuzjastów tej formy aktywności.
Piesze wędrówki: odkryj uroki Świętokrzyskiego Parku Narodowego
Piesze wycieczki to, nie ma co ukrywać, kwintesencja turystyki w Górach Świętokrzyskich. Topowe szlaki, te najbardziej znane i najchętniej odwiedzane, znajdują się oczywiście w Świętokrzyskim Parku Narodowym, gdzie na każdym kroku możecie odkryć prawdziwie genialne skarby przyrodnicze. Wędrując, na przykład na Świętym Krzyżu, spotkasz fenomen przyrodniczy, jakim jest gołoborze – olbrzymie rumowisko skalne, które robi niesamowite wrażenie. Ale też pachnącą, gęstą puszczę jodłową, symbol tego regionu.
Szlaki piesze prowadzą przez różnorodne krajobrazy, od cienistych leśnych ścieżek po wymagające, choć piękne, skalne rumowiska. Co ważne dla wielu planujących weekendowy wypad, czas wejścia na poszczególne szczyty, takie jak Łysica czy Święty Krzyż, jest zazwyczaj niezbyt długi, co pozwala na elastyczne i szybkie planowanie wycieczki, nawet spontanicznej.
Jazda na rowerze: górskie ścieżki dla kolarzy
Tak, tutejsze szlaki są również wręcz idealne dla rowerzystów! Górskie ścieżki, leśne drogi i specjalnie wyznaczone trasy rowerowe oferują mnóstwo możliwości dla miłośników dwóch kółek, od tych całkiem początkujących po prawdziwych wyjadaczy MTB. Znajdziecie tu zarówno łatwe trasy rowerowe, idealne na spokojną, rodzinną przejażdżkę po okolicy, jak i bardziej wymagające trasy MTB, które z pewnością zadowolą doświadczonych kolarzy, szukających adrenaliny i technicznych zjazdów.
Zatem, przygotujcie mapę (albo nawigację w telefonie, choć pamiętajcie o zasięgu!) i ruszajcie na eksplorację regionu na rowerze. Przygoda czeka tuż za zakrętem!
Samotne wyprawy: cisza i spokój w sercu gór
Dla osób, które preferują samotne podróżowanie, szukając ciszy i spokoju, ucieczki od zgiełku codzienności, Góry Świętokrzyskie są również odpowiednie, a nawet – moim zdaniem – doskonałe. Dziewicza natura, gęste lasy i mniej zatłoczone szlaki (szczególnie poza weekendami i głównymi atrakcjami turystycznymi, które potrafią przyciągać tłumy) pozwalają na prawdziwe wyciszenie, kontemplację i głębokie odprężenie w sercu gór. Samotne wyprawy piesze czy rowerowe to świetny sposób, by naładować baterie, posprzątać w głowie i poczuć głęboką, niezakłóconą więź z przyrodą.
Atrakcje turystyczne wzdłuż szlaków

Podczas wędrówek świętokrzyskimi szlakami, warto, oj, bardzo warto, zboczyć czasem z głównej trasy, by odkryć liczne atrakcje turystyczne, które cierpliwie czekają na Was w regionie. Góry Świętokrzyskie, prócz naturalnego piękna, skrywają piękne zamki, majestatyczne pałace i zabytkowe klasztory, a także nowoczesne atrakcje dla dzieci i wspomniane już genialne skarby przyrodnicze. Ta fascynująca mozaika historii, rozrywki dla całej rodziny i dzikiej natury sprawia, że każda podróż po Świętokrzyskim jest zawsze pełna wrażeń, niespodzianek i rzeczy do odkrycia.
Historyczne perełki: zamki, pałace i klasztory
Region Gór Świętokrzyskich ma niezwykle bogatą, wielowiekową historię, co doskonale widać w licznych zabytkach, które napotkacie rozrzucone wzdłuż szlaków. Znajdziecie tu piękne, często majestatyczne zamki i pałace, ale także ważne, pełne spokoju miejsca sakralne. Co ciekawe, najstarsze w Polsce sanktuarium znajduje się właśnie na Świętym Krzyżu. Warto bez wątpienia odwiedzić urokliwy klasztor w Świętej Katarzynie czy zobaczyć słynną kapliczkę z graffiti Żeromskiego, co, przyznam, robi spore wrażenie. Ale Zamek w Chęcinach? To kolejna historyczna perełka, która, jestem o tym przekonany, z pewnością Was zachwyci swoją architekturą i widokiem.
Rozrywka dla dzieci: nowoczesne atrakcje turystyczne
Góry Świętokrzyskie, myśląc o najmłodszych turystach, posiadają też nowoczesne atrakcje dla dzieci, które urozmaicą każdą, nawet najdłuższą, rodzinną wycieczkę. U podnóża Świętego Krzyża, w Hucie Szklanej, znajduje się Średniowieczna Osada, gdzie można na własne oczy zobaczyć chatę zielarki, warsztat szewski, działającą kuźnię czy zakład garncarski – wspaniała lekcja historii na żywo! Muzeum Starożytnego Hutnictwa w Nowej Słupi to multimedialne muzeum, które w przystępny i nowoczesny sposób przedstawia bogatą historię regionu, co, jak mawia mój znajomy przewodnik, „to coś więcej niż nudne gabloty!”. A w Krajnie, całkiem blisko Świętokrzyskiego Parku Narodowego, czeka Park Rozrywki Sabat Krajno, który, tylko pomyślcie, zawiera ośrodek narciarski z trasami narciarskimi, lunapark, park linowy, kino 6D oraz aleję miniatur… Wow! To tylko niektóre z licznych atrakcji, które, zapewniam, zapewnią rozrywkę najmłodszym na długie godziny.
Cudowny świat przyrody: niezapomniane skarby przyrodnicze
Przyroda Gór Świętokrzyskich to, bez cienia przesady, prawdziwy cudowny świat. Region posiada, dosłownie, genialne skarby przyrodnicze, które można podziwiać wędrując po szlakach. Wspomniane już największe w Polsce gołoborza na Świętym Krzyżu to widok, który, no po prostu, pozostaje w pamięci na długo. Rezerwat na Chełmowej Górze stał się zalążkiem do utworzenia Świętokrzyskiego Parku Narodowego i chroni naturalny drzewostan Puszczy Świętokrzyskiej, pokazując jak las wyglądał wieki temu. Inne ciekawe rezerwaty, czekające na odkrycie, to Rezerwat Kamień Michniowski czy Rezerwat Wykus, miejsca o bogatej historii, nie tylko przyrodniczej.
A Jaskinia Raj i Dąb Bartek? To kolejne absolutnie obowiązkowe punkty na mapie regionu, które warto zobaczyć, choć do Jaskini Raj, jeśli jesteś gotów na małą logistyczną gimnastykę, lepiej podjechać samochodem. Góra Miedzianka natomiast oferuje nie tylko szczyt górski z punktem widokowym, ale też, co ciekawe, jaskinie i historyczne kopalnie, pozostałości po dawnych czasach. Przez nią też, o ile dobrze pamiętam, przebiegał ciekawy szlak.
Najważniejsze szlaki i miejsca – co trzeba zobaczyć?

Poznajmy teraz bliżej kilka z najciekawszych szlaków Gór Świętokrzyskich i miejsc, które, musicie mi wierzyć, koniecznie trzeba odwiedzić podczas swojej wizyty. Jak mawia mój znajomy, „każda trasa, każdy szczyt ma swoją duszę”. I rzeczywiście, każda z nich ma swoją unikalną historię i oferuje zupełnie inne doświadczenia. Przygotowaliśmy dla Was krótki przegląd tych najpopularniejszych i, naszym skromnym zdaniem, najciekawszych szlaków, które po prostu warto przemierzyć.
Wyprawa na Łysicę: podbój najwyższego szczytu
Najwyższy szczyt Gór Świętokrzyskich to, oczywiście, Łysica. Wznosi się na 613 lub 614 m n.p.m. – obie wysokości bywają podawane, taka mała ciekawostka! – i dumnie należy do Korony Gór Polski. Łysica leży w paśmie Łysogóry i posiada dwa wierzchołki, z których jeden, ten niższy, to charakterystyczna Skała Agaty. Szlak prowadzący ze Świętej Katarzyny jest bezsprzecznie dużo bardziej oblegany przez turystów, więc jeśli szukacie spokoju, może warto rozważyć inną opcję?
Alternatywnie, wędrówkę można rozpocząć z parkingu w Kakoninie, co, jeśli jesteś gotów na nieco mniej uczęszczaną trasę, bywa dobrym wyborem. Kieruj się z Kakonina do Przełęczy Św. Mikołaja, gdzie znajduje się urokliwa kapliczka, idealne miejsce na krótki odpoczynek przed dalszą wspinaczką. Następnie, z Przełęczy Św. Mikołaja ruszaj na Skałę Agaty. Ze Skały Agaty jest już naprawdę tylko 10 minut marszu na samą Łysicę. Szlak na Łysicę, niezależnie od wybranej trasy, prowadzi przez charakterystyczne gołoborza i gęstą puszczę jodłową. Na szlaku znajdziecie też dodatkowe atrakcje, takie jak źródełko św. Franciszka czy kapliczka o tym samym wezwaniu.
W stronę Świętego Krzyża: pielgrzymka i historia w jednym
Łysa Góra, znana też jako Święty Krzyż lub Łysiec, to drugi pod względem wysokości szczyt Gór Świętokrzyskich, liczący 595 m n.p.m. To miejsce o ogromnym znaczeniu historycznym, kulturowym i duchowym dla regionu, i nie tylko. Na jej wierzchołku, w miejscu owianym legendami, znajdziecie najstarsze w Polsce sanktuarium i klasztor benedyktyński, który powstał tu, o ile dobrze pamiętam, już w XII wieku, przerywając wieki legend o szatańskich schadzkach i pogańskich obrzędach.
Co najważniejsze, w klasztorze przechowywane są relikwie Krzyża Świętego, stąd nazwa miejsca. Na Świętym Krzyżu, podobnie jak na Łysicy, można podziwiać największe w Polsce gołoborza, które robią naprawdę monumentalne wrażenie. W bocznym skrzydle klasztornym czeka też Muzeum Przyrodniczo-Leśne Świętokrzyskiego Parku Narodowego – warto zajrzeć! Najpopularniejsza trasa, szczególnie dla rodzin, prowadzi z Huty Szklanej (gdzie znajduje się wspomniana Osada Średniowieczna) na Łysą Górę czerwonym szlakiem prosto do Klasztoru Święty Krzyż. Z Huty Szklanej, jeśli preferujecie wygodę, można też wjechać na szczyt meleksem. Miejscowość Huta Szklana znajduje się w pobliżu Nowej Słupi, gdzie, pamiętajcie, warto odwiedzić Muzeum Starożytnego Hutnictwa. A z wieży widokowej przy klasztorze, roztacza się niesamowity widok na okolicę, a podobno, gdy pogoda dopisze, widać stąd nawet, tylko pomyślcie, wierzchołki Tatr!
Odkrywanie tajemnic Puszczy Jodłowej: szlak kolejki wąskotorowej
Szlak nazwany „Śladem Kolejki Wąskotorowej” to świetny sposób na poznanie, a właściwie na głębsze zanurzenie się w tajemnice Puszczy Jodłowej. Historia tej kolejki jest fascynująca – przewoziła kiedyś drewno z terenów puszczy oraz rudy żelaza z kopalni w Rudkach. Trasę można, wedle uznania, zacząć w Świętej Katarzynie, Hucisku lub od strony Nowej Słupi. Szlak prowadzi przez serce Puszczy Jodłowej, a na ścieżce ustawiono 12 tablic edukacyjnych, dzięki którym dowiecie się więcej o unikalnej przyrodzie i bogatej historii regionu.
Jest to również, co ważne dla miłośników dwóch kółek, świetny szlak rowerowy, oferujący przyjemną jazdę po leśnych duktach. Mimo że historycznej kolejki już nie ma, szlak zachowuje jej ducha i pozwala poczuć atmosferę dawnych czasów.
Niebieski szlak: wędrówka z tradycjami i legendami
Wśród najciekawszych, najbardziej malowniczych, ale i intrygujących szlaków Gór Świętokrzyskich, bez wątpienia wyróżnia się Niebieski szlak. Jest to trasa wiodąca ze Świętej Katarzyny na Miejską Górę w Bodzentynie, a po drodze przechodzi przez niezwykłe Łąki Miłości. Spod klasztoru w Świętej Katarzynie, idąc niebieskim szlakiem, kieruj się do źródełka św. Franciszka – po drodze miniesz symboliczne mogiły żołnierzy Armii Krajowej, co nadaje wędrówce ważny, historyczny wymiar.
Idąc dalej niebieskim szlakiem, dotrzesz do bocznicy Weksel. I to właśnie przy strudze Czarnej Wody znajduje się to niezwykłe, owiane legendami miejsce zwane Łąkami Miłości – to tutaj, aż do śmierci w 1997 roku, mieszkała Stanisława Dziuba, postać nazywana lokalnie „czarownicą znad Czarnej Wody”. Brzmi intrygująco, prawda? Niebieski szlak prowadzi następnie na Miejską Górę, która dumnie dominuje w krajobrazie Bodzentyna. Częściowo szlak ten wiedzie przez drewniane kładki, co bardzo ułatwia przechodzenie przez podmokłe tereny. Co więcej, wycieczkę możesz, jeśli masz czas i ochotę, dodatkowo połączyć ze zwiedzaniem Klasztoru Bernardynek i ciekawej Galerii Minerałów i Skamieniałości, również w Świętej Katarzynie.
Czerwony szlak: przez malownicze wąwozy na Radostową
Czerwony szlak w Górach Świętokrzyskich to doskonała propozycja na aktywne popołudnie lub, jeśli wolisz, przedpołudnie. Górski wypad na Radostową możemy rozpocząć spod Centrum Edukacji Szklany Dom w Ciekotach. Szklany Dom to nic innego jak odrestaurowany Dworek Żeromskiego w Ciekotach, co dodaje miejscu historycznego smaku. Stefan Żeromski, ten wybitny polski pisarz, który spędził całe dzieciństwo i wczesną młodość właśnie na Kielecczyźnie, często opisywał Radostową, górę która góruje nad tą niewielką wsią, nawet w swoich książkach, na przykład w „Syzyfowych pracach”.
Radostowa jest najbardziej wysuniętym na zachód szczytem pasma Łysogór. Czerwony szlak prowadzi nas malowniczymi świętokrzyskimi wąwozami prosto na Radostową, co samo w sobie jest ciekawym doświadczeniem. Szlak prowadzi również przez malowniczą kładkę na rzece Lubrzance. Na szczycie znajdziecie stary, drewniany krzyż. Podczas spaceru można też, jeśli macie siłę, dotrzeć do góry Wymyślona z punktem widokowym, a do Ciekot wrócicie, co jest wygodne, leśnymi drogami tworząc pętlę.
Zielony szlak: po śladach historii w okolicach Chęcin
Zielony szlak, wiodący z Morawicy do Chęcin, prowadzi przez Górę Zamkową, co, jak sama nazwa wskazuje, sugeruje obecność zamku! Góra Zamkowa wznosząca się na 360 m n.p.m. to najwyższy punkt w paśmie Chęcińskim. Sama Góra Zamkowa powstała, geologicznie rzecz biorąc, z dewońskich wapieni, co jest dość unikalne. Ale największą, wręcz sztandarową, atrakcją jest tutaj majestatyczny zamek z 1300 roku, zbudowany na zlecenie króla Wacława II.
Z zamku rozciąga się, musicie mi uwierzyć, niesamowity widok na całą okolicę, panoramę Chęcin, a przy naprawdę dobrej pogodzie – podobno nawet wierzchołki Tatr! Przez Górę Zamkową wiedzie także żółty szlak z Wiernej Rzeki do Chęcin. Samo miasteczko Chęciny to również miejsce silnie związane z legendą o królowej Bonie, co dodaje mu nutki tajemniczości. Mówi się, że po śmierci króla Zygmunta Starego królowa Bona, chcąc wrócić do Italii, próbowała zabrać ze sobą swoje skarby. Jednak drewniany most na Białej Nidzie nie wytrzymał obciążenia i wszystkie kosztowności królowej utopiły się w rzece. Jej duch miał, według legendy, wrócić po śmierci na zamek w Chęcinach i błąkać się po jego murach… Arrr, dreszczyk emocji gwarantowany!
Żółty szlak: eksploracja Gór Korzeczkowskich i legendy o skarbach
Na Glinianki prowadzi żółty szlak turystyczny, ten sam, który biegnie z Wiernej Rzeki do Chęcin. Glinianki leżą w paśmie Gór Korzeczkowskich, malowniczo położonych w widłach rzek Białej i Czarnej Nidzy. Z tym miejscem również związana jest, a jakże, kolejna legenda o królowej Bonie, która tym razem miała schować tam swoje skarby – czyżby miała ich aż tyle?! Po drodze na Glinianki możecie, jeśli macie czas, odwiedzić Park Etnograficzny Wsi Kieleckiej, co stanowi ciekawe urozmaicenie wycieczki, pozwalając zajrzeć w przeszłość regionu.
Pamiętajcie, że żółty szlak, co może być mylące, prowadzi również przez Górę Zamkową w Chęcinach, o której wspominaliśmy, więc planując trasę, warto dokładnie sprawdzić, co chcecie zobaczyć. Ale taka złożoność dodaje szlakom, no nie wiem, pewnego uroku, prawda?
Praktyczne informacje i wskazówki dla wędrowców
Zanim wyruszycie na świętokrzyskie szlaki, warto zapoznać się z kilkoma praktycznymi wskazówkami, które, gwarantuję, ułatwią planowanie i przebieg Waszej podróży, bo, jak wiadomo, dobre przygotowanie to klucz do udanej wycieczki w góry, nawet te niskie, jak nasze piękne Góry Świętokrzyskie. Właściwie, w nich też pogoda potrafi zaskoczyć, więc nie można jej lekceważyć.
Planowanie trasy: wybór szlaku i niezbędny ekwipunek
Wybór szlaku zależy przede wszystkim od Waszej kondycji fizycznej, ilości dostępnego czasu i tego, co, tak naprawdę, chcecie zobaczyć podczas wędrówki. Planując wędrówkę, warto rozważyć, który szlak będzie dla Was najładniejszy, w zależności od pory roku i tego, co chcecie zobaczyć. Możecie skorzystać z mapy szlaków turystycznych, aby precyzyjnie zaplanować trasę. Zwróćcie uwagę na kolor szlaku (każdy oznacza coś innego!), długość trasy, przewyższenia oraz szacowany czas przejścia, który, pamiętajcie, bywa orientacyjny.
Niezbędny ekwipunek to, rzecz jasna, przede wszystkim wygodne, sprawdzone buty górskie – to podstawa! Do tego odpowiednia odzież, dostosowana do aktualnej i prognozowanej pogody, zapas wody i prowiantu, a także naładowany telefon i, co ważne, powerbank – w górach prąd bywa luksusem. Warto mieć ze sobą też podstawową apteczkę i, na wszelki wypadek, mapę papierową, bo technologia bywa zawodna, szczególnie, gdy jej najbardziej potrzebujesz.
Noclegi w górach: hotele, agroturystyka i inne opcje
Różnorodny wybór zakwaterowania, muszę przyznać, znajdziemy w okolicach Świętokrzyskiego Parku Narodowego. Do wyboru są naprawdę różne opcje zakwaterowania, od komfortowych hoteli, przez pensjonaty, aż po urokliwe agroturystyki, oferujące często lokalne smaki i prawdziwą świętokrzyską gościnność. Najlepiej nocleg znaleźć w Świętej Katarzynie, Krajnie lub Nowej Słupi, które stanowią, ze względu na położenie, doskonałe bazy wypadowe na główne szlaki, co, moim zdaniem, znacznie ułatwia logistykę. Po drugiej stronie regionu uwagę zwróćmy na urokliwe miasteczko Chęciny oraz miejscowość Strawczyn, które również oferują komfortowe, a czasem i zaskakująco atrakcyjne cenowo, noclegi.
Dojazd do Gór Świętokrzyskich: komunikacja i parkingi
Do Gór Świętokrzyskich, co jest dużym plusem, łatwo dojechać samochodem, region ten jest, trzeba przyznać, dobrze skomunikowany z większymi miastami Polski, takimi jak Warszawa, Kraków, Lublin czy Radom. Istnieje wiele dróg dojazdowych, w tym, dla podróżujących z północy, trasa S7. W wielu miejscowościach stanowiących popularne punkty startowe szlaków, znajdziecie parkingi – na przykład w Kakoninie, Ociesękach, Ameliówce, Barbarce czy Zajączkowie (ten ostatni to dobry punkt dojazdu na Górę Miedzianka). Możliwy jest również dojazd komunikacją publiczną, choć planując wycieczki w mniejsze, bardziej odległe miejscowości, warto, i to naprawdę warto, dokładnie sprawdzić rozkłady jazdy autobusów, bo te potrafią być, powiedzmy delikatnie, „elastyczne”.
Bezpieczeństwo w górach: porady i zalecenia dla turystów
Pamiętajcie zawsze o podstawowych zasadach bezpieczeństwa w górach, nawet tych niskich, bo góry to góry, a pogoda potrafi być nieprzewidywalna.
- Zawsze, bez wyjątku, informujcie kogoś z bliskich o swojej trasie i planowanym czasie powrotu do cywilizacji.
- Nie lekceważcie prognozy pogody – warunki w górach potrafią zmienić się, oj, bardzo szybko, dosłownie w mgnieniu oka.
- Trzymajcie się wyznaczonych szlaków, zwłaszcza na terenach Świętokrzyskiego Parku Narodowego i w rezerwatach przyrody – to ważne dla Waszego bezpieczeństwa i dla ochrony natury.
- Pamiętajcie, co już wspominałem, że na teren Świętokrzyskiego Parku Narodowego nie wolno wprowadzać psów, nawet tych najgrzeczniejszych.
- W przypadku nagłego pogorszenia pogody lub, odpukać, wypadku, szukajcie schronienia lub, co najważniejsze, wzywajcie pomoc – numery ratunkowe zawsze miejcie pod ręką!
Góry Świętokrzyskie: więcej niż tylko szlaki
Choć szlaki są oczywiście główną atrakcją, to Góry Świętokrzyskie i ich urokliwe okolice oferują znacznie, znacznie więcej. Region jest niezwykle bogaty w atrakcje kulturowe, historyczne i przyrodnicze, które, no po prostu, warto zobaczyć, uzupełniając piesze czy rowerowe wycieczki o dawki wiedzy i estetycznych wrażeń.
Kielce i okolice: atrakcje miasta i bliskich miejscowości
Kielce to miasto położone całkiem niedaleko Gór Świętokrzyskich, które stanowi naturalne, tętniące życiem centrum regionu, skąd łatwo dostać się w wiele ciekawych miejsc. W samych Kielcach i najbliższych okolicach znajdziecie wiele, oj wiele, ciekawych miejsc do odwiedzenia. Wspomniane już miasteczko Chęciny, z tym wspaniałym, historycznym zamkiem, to absolutnie punkt obowiązkowy! Niedaleko Chęcin znajduje się Jaskinia Raj, uznawana, co ciekawe, za jedną z najpiękniejszych jaskiń krasowych w Polsce (choć, pamiętajcie, szlak z Chęcin niby prowadzi do Jaskini Raj, warto, jeśli cenicie wygodę i czas, rozważyć jednak dojazd samochodem). W regionie zobaczycie też Dąb Bartek, ten pomnik przyrody, jeden z najstarszych dębów w Polsce, robiący wrażenie swoją wiekowością.
Góra Miedzianka to kolejny szczyt górski w Górach Świętokrzyskich z punktem widokowym – najlepiej, jeśli chcecie uniknąć komplikacji, dojechać z Chęcin, a wędrówkę zacząć z parkingu w Zajączkowie, skąd jest najbliżej. W okolicach Kielc leżą też inne, ciekawe wzniesienia, takie jak Telegraf (w paśmie Dymińskim) czy Pierścienica z, co może zaskoczyć, funkcjonującym stokiem narciarskim, pokazując uniwersalność regionu!
Sieradowicki park krajobrazowy: ukryte zakątki regionu
Sieradowicki Park Krajobrazowy leży w Górach Świętokrzyskich, malowniczo położony pomiędzy Suchedniowem, Starachowicami i Bodzentynem. To obszar o niezwykle bogatej, choć często tragicznej, historii związanej z walkami partyzanckimi w czasie II wojny światowej. Czarny szlak, wiodący z Barbarki (miejsca z charakterystyczną kapliczką św. Barbary i wygodnym parkingiem), prowadzi do Rezerwatu Kamień Michniowski, gdzie znajduje się jaskinia Ponurego – miejsce pamięci o Janie Piwniku „Ponurym”, dowódcy partyzanckiego oddziału AK, którego region ten był ważnym ośrodkiem ruchu oporu, co, przyznam, porusza wyobraźnię.
Niebieski szlak z Rezerwatu Kamień Michniowski prowadzi z kolei do źródła Burzący Stok, z estetyczną obudową, z którego można, co ciekawe, pić wodę – naturalny, orzeźwiający przystanek! Inny niebieski szlak, startujący z miejscowości Parcele, prowadzi do rezerwatu Wykus, kolejnego ważnego miejsca pamięci narodowej, upamiętniającego walki partyzanckie. Warto też, jeśli tylko macie chwilę, odwiedzić niewielką wieś Radkowice, która posiada urokliwy, drewniany kościół, będący cichym świadkiem historii.
Cisowsko-Orłowiński park krajobrazowy: południowa część pasma
Cisowsko-Orłowiński Park Krajobrazowy jest jednym z największych chronionych obszarów w Górach Świętokrzyskich i, jak nazwa wskazuje, leży na południu pasma. Rozpościera się on od miasteczka Daleszyce, znanego z festiwali, aż do zalewu Chańcza, popularnego miejsca wypoczynku. To wręcz idealne miejsce dla miłośników spokojnych wędrówek przez gęste lasy i łagodne wzgórza, z dala od zgiełku głównych atrakcji.
Trasa z Cisowa prowadzi przez rezerwat Cisów, który chroni naturalny drzewostan Puszczy Świętokrzyskiej u podnóża szczytu Włochy – piękne, dzikie miejsce. Z Ociesęk (gdzie, co jest wygodne, znajdziecie parking przy szkole) prowadzi trasa na górę, oferująca przyjemny spacer. Park ten oferuje, no po prostu, piękne krajobrazy i upragnioną ciszę, z dala od, powiedzmy sobie szczerze, najbardziej zatłoczonych szlaków głównych pasm, co dla wielu bywa kluczowe przy wyborze miejsca na wyprawę.
Jak widzicie, Góry Świętokrzyskie to region, który ma do zaoferowania znacznie, znacznie więcej niż, powiedzmy, mogłoby się wydawać na pierwszy rzut oka. Od podboju najwyższego szczytu Łysicy, przez duchowe centrum na Świętym Krzyżu, aż po eksplorację malowniczych parków krajobrazowych i historycznych miasteczek, takich jak urokliwe Chęciny, jest co robić! Szlaki Gór Świętokrzyskich to prawdziwe, gorące zaproszenie do aktywnego odkrywania Polski, pełnego niezaprzeczalnego piękna przyrody, fascynującej historii i lokalnych legend, które wciąż żyją w opowieściach. Bez względu na to, którą trasę ostatecznie wybierzecie, jestem pewien, że wrócicie z bagażem niezapomnianych wspomnień, a co najważniejsze, z ogromną chęcią zaplanowania kolejnej wycieczki w te, naprawdę, urokliwe strony. Do zobaczenia na szlaku!
0 komentarzy